Vroeger, toen ik nog jong was en Catherine Keyl nog dagelijks een show op televisie had, pleitte een man in haar show voor het inbrengen van chips bij kinderen, om kinderen op die manier altijd te kunnen traceren. Als kind van tien bekroop me toen een onbehagelijk gevoel: Mijn ouders zouden dan altijd kunnen zien wat ik doe en gedaan heb! Dat wilde ik niet! De chip is er gelukkig (nog) niet gekomen. Toch maken steeds minder mensen zich tegenwoordig nog druk om hun privacy, binnen een paar jaar zijn waarschijnlijk alle mensen in Nederland van deur tot deur te volgen voor en door de overheid.
Laten we eens beginnen met de OV-chipkaart, het nieuwe betaalmiddel in het openbaar vervoer. In de metro’s in Amsterdam en Rotterdam is deze kaart al ingevoerd, en was het de bedoeling dat vanaf januari heel Nederland via de kaart zou reizen. Op het eerste gezicht lijkt de OV-chipkaart een prima middel om de contante betalingen te vervangen. Bovendien zijn rijen voor de treinkaartjesautomaten verleden tijd en nemen overvallen op buschauffeurs af. Hoewel de kraakgevoeligheid van de kaart nog ter discussie staat, gaat de overheid rustig door met het doorvoeren van het nieuwe pasje. Verontruste reizigers zijn namelijk, terecht, bang dat het pasje door criminelen gekraakt zal worden, die misbruik zullen maken van hun gegevens. Waar deze reizigers alleen geen rekening mee houden, is dat criminelen niet de enige bedreiging zijn. Want ook voor de overheid is het pasje de ideale manier om de burger digitaal van deur tot deur te volgen.
Niet alleen de OV-chipkaart maar ook het rekeningrijden van Eurlings kan een bedreiging zijn voor ons als burgers. Er is niks mis met het principe ‘de vervuiler betaalt’. Waar de meeste autorijders zich alleen niet van bewust zijn, is dat we vanaf dat moment met een kastje in de auto zitten. Een kastje dat elke kilometer van elke automobilist digitaal bijhoudt en registreert, dit is namelijk nodig voor het bepalen van het te betalen bedrag. Dat neemt niet weg dat het wederom om zeer gevoelige informatie gaat, toch is dit nog maar nauwelijks naar voren gekomen in de hele discussie rondom het rekeningrijden.
De overheid wordt namelijk niet gezien als ‘vijand’ en zolang we niets te verbergen hebben, is er immers ook niets aan de hand. Toch bekruipt mij steeds vaker, net als 10-jarige meisje, een onbehagelijk gevoel. Dat we niets te verbergen hebben, wil namelijk niet zeggen dat ‘ze’ ook alles van ons mogen weten. De overheid kan immers óók misbruik maken van onze gegevens.
Het wordt tijd dat wij als burgers ons eens achter de oren gaan krabben en af gaan vragen waar de grenzen van privacy liggen en wat de rol van de overheid precies is. Want een overheid die zijn taak goed uitvoert, is niet perse een overheid die ook alles van zijn burgers weet!
Esmé Joosten
Vierdejaars student politicologie (Universiteit van Amsterdam)
Jo Esmé,
Ik heb je column gelezen en ik vraag me echt af wáár je je nou concreet druk om maakt. Waarschijnlijk ben je ook tegen de full-body scan op Schiphol.
Ik heb deze discussie een paar keer gehad en ik snap de ‘privacy-mensen’ niet zo goed. Je moet natuurlijk altijd kritisch blijven en per geval beoordelen wat de schade is, maar laten we eens kijken naar een voorbeeld dat je geeft, de OV-chip kaart, een privacy-discussie waar ik niets van begrijp.
Ten eerste ben je met de OV-chip kaart niet van deur tot deur te volgen, maar tot het laatste OV-station.
Ten tweede: wat de fok maakt het uit als de overheid weet waar je bent? Op deze vraag wil ik graag een concreet antwoord. Geen ‘ja ik vind het gewoon geen fijn gevoel’ alsjeblieft.
Ten derde: op wat voor manier zou de overheid misbruik kunnen maken van het feit dat ze kunnen bepalen waar jij op een bepaald moment van de dag was? Traceren waar je minnaar woont en je chanteren, dat ze het je vriend zullen vertellen als je ‘ze’ geen koffer geld geeft ofzo? Kom op zeg.
Waarom voel je je bedreigd? Het is angst die mijns inziens concreet nergens op is gebaseerd.
Ik ben eind december van Amsterdam naar New York gevlogen, een paar dagen nadat onze vriend uit Nigeria was overmeesterd door Jasper Schuringa, en ik kan je vertellen dat ik door de Tax-Free liep en wenste dat de overheid wist wat ik allemaal had gedaan die dag.
Hopelijk reageer je terug,
Groeten Bram
Hoi Bram,
Allereerst bedankt voor je reactie! Ik zal zou concreet mogelijk proberen uit te leggen waar ik me druk overmaak.
Met de OV-chipkaart ben je inderdaad niet van deur tot deur te volgen, maar tot het laatste OV-station, en dat kan dus ook de bushalte voor je deur zijn. Het rekeningrijden daarentegen registreert elke meter, daarmee kan dus precies achterhaald worden welke route je hebt gereden op welk tijdstip. In principe hoeft dat helemaal geen bedreiging te zijn dat de overheid al deze gegevens van alle burgers heeft, zij het niet dat dit niet de enige gegevens zijn die de overheid van ons heeft. In Nederland worden alle jarenlang alle telefoons afgetapt, bij de meeste providers zijn de smsjes die je stuurt rechtstreeks inzichtelijk voor de AIVD. Alle betaaltransacties en pinoverdrachten worden geregistreerd en bewaard door de overheid eveneens als bezochte internetsites. Bovendien zorgt het Burger Service Nummer (het oude sofi-nummer) ervoor dat al onze gegevens met één muisklik aan elkaar te koppelen zijn. Zo weet de overheid dus niet alleen waar je woont, werkt en studeert, maar ook welke zorgverzekering je hebt en heeft het straks ook nog toegang tot onze medische gegevens (met de komst van het Elektronisch Patiënten Dossier).
Vraag blijft natuurlijk of het erg is dat de overheid alles weet van zijn burgers. Ja, dit is erg. De overheid kan misbruik maken van onze gegevens, zo zou er geanticipeerd kunnen worden op kiesgedrag. Of zouden deze gegevens gebruikt kunnen worden in strafrechterlijke zaken. Zo zou er eerst gekeken kunnen worden naar personen die zich op een bepaald tijdstip in een bepaald gebied hebben begeven, mensen kunnen op die manier snel in de verdachtenhoek geplaatst worden, zonder dat daar concrete aanwijzingen voor zijn. Daar komt nog ‘ns bij dat de overheid zo’n beetje de slechts beveiligde organisatie van Nederland is. Doordat de overheid alles registreert en deze gegevens bewaard, kan hier ook door hackers misbruik van gemaakt worden. Bovendien vraag ik me af waar we de grens leggen, hoe ver gaan we in onze registratiedrang?
Inderdaad, ik ben ook tegen de bodyscan. Ten eerste vind ik het inbreuk op mijn lichaam. Ten tweede worden ook deze gegevens weer opgeslagen en bewaard, hier zie ik geen enkele reden toe. Bovendien zullen we ook moeten accepteren dat we zulke risico’s nooit honderd procent uit kunnen sluiten. We zien nu al vaak dat het personeel van het vliegveld betrokken is bij bijvoorbeeld drugsdelicten. Aanslagen kunnen aan de voordeur voorkomen worden, maar via de achterdeur gewoon plaatsvinden. Tenslotte vraag ik me hier wederom weer af waar we de grens leggen. Worden straks alle passagiers gevisiteerd voordat ze het vliegtuig in mogen? Of zou je daar ook geen problemen mee hebben?
Esmé
hi, visit my soft blog http://bivezebu.blog.com/
It’s great webpage, I was looking for something like this
Hallo. ik ben een meisje van 17. ik weeg momenteel 70kg maar heb een klein beetje overgewicht. ik hoop met dit artikel enkele kilo’s kan verliezen